Ngôn ngữ máy và hợp ngữ:

Trước đây, máy tính dùng ngôn ngữ máy (mã nhị phân toàn số 0 và 1) hoặc hợp ngữ (từ viết tắt tiếng Anh) rất khó hiểu và khó viết đối với con người.

Giải pháp:

Ngôn ngữ lập trình bậc cao ra đời với các câu lệnh gần gũi với ngôn ngữ tự nhiên (tiếng Anh) giúp lập trình viên dễ đọc và dễ hiểu hơn.

Ngôn ngữ Python:

Là ngôn ngữ lập trình bậc cao do Guido van Rossum tạo ra (1991).

Đặc điểm nổi bật là cú pháp đơn giản, môi trường dễ sử dụng, mã nguồn mở và có thư viện phong phú (hỗ trợ tốt cho AI, phân tích dữ liệu, robot...).

Ví dụ:

- Ngôn ngữ máy: Giống như thầy chỉ được nói chuyện với người nước ngoài bằng ký hiệu tay, nháy mắt, gõ bàn. Muốn họ hiểu thì phải làm đúng từng động tác nhỏ, sai một chút là họ không hiểu gì cả → rất khó và mệt.

- Ngôn ngữ bậc cao (Python): Giống như thầy nói chuyện với người đó bằng tiếng Việt hoặc tiếng Anh rõ ràng: “Lấy quyển sách đó đưa cho tôi” → Họ hiểu ngay và làm đúng yêu cầu.

Phần mềm Python cung cấp môi trường để chúng ta soạn thảo, gỡ lỗi và chạy chương trình. Có 2 chế độ làm việc chính:

Đặc điểm:

Gõ lệnh ngay sau dấu nhắc >>> và nhấn Enter. Máy tính sẽ thực hiện lệnh và trả về kết quả ngay lập tức.

Công dụng:

Thường dùng để tính toán nhanh, kiểm tra thử một câu lệnh xem nó hoạt động thế nào.

Ví dụ:

Chế độ này giống như chiếc máy tính bỏ túi (Casio). Thầy gõ 2 + 3 rồi bấm Bằng (=), nó hiện ra 5 ngay lập tức.

Đặc điểm:

Phải vào File → New File để mở cửa sổ soạn thảo. Tại đây ta viết được nhiều dòng lệnh (một chương trình hoàn chỉnh). Sau khi viết xong phải Lưu tệp (File → Save hoặc Ctrl+S) rồi mới Chạy (Run → Run Module hoặc F5).

Công dụng:

Dùng để viết các phần mềm, chương trình dài, phức tạp cần lưu trữ lại.

Ví dụ:

Chế độ này giống như soạn thảo văn bản trên Word. Chúng ta viết xong một bài văn dài (chương trình), lưu lại vào máy, sau đó mới in ra (chạy) để nộp.

Python rất thông minh, nó tự nhận biết được kiểu dữ liệu mà không cần khai báo phức tạp.

Các phép toán:

Sử dụng các dấu quen thuộc: Cộng (+), Trừ (-), Nhân (*), Chia (/).

Kiểu dữ liệu:

• Số nguyên (Ví dụ: 5).
• Số thực (Ví dụ: 2.6).
• Xâu kí tự (Văn bản): Phải đặt trong dấu nháy kép "" hoặc nháy đơn '' (Ví dụ: "Học sinh lớp 10").

Lệnh xuất dữ liệu print():

- Dùng để in thông tin ra màn hình.

- Cú pháp: print(giá trị 1, giá trị 2, ...).

- Các giá trị cách nhau bởi dấu phẩy (,) và khi in ra sẽ tự động có dấu cách ở giữa.

Ví dụ:

- print(2 + 3) Kết quả máy in ra: 5

- print("Em có", 3, "quyển vở") Em có 3 quyển vở