BÀI 3. MỘT SỐ THIẾT BỊ MẠNG THÔNG DỤNG
1. THIẾT BỊ MẠNG THÔNG DỤNG
a) Hub và switch
Chức năng chung:
Dùng để kết nối các máy tính và thiết bị trong cùng một mạng cục bộ (LAN) thông qua cáp mạng.
Sự khác biệt:
+ Hub: Hoạt động theo cơ chế phát tán. Khi nhận dữ liệu, Hub gửi tín hiệu đến tất cả các cổng còn lại. Điều này dễ gây xung đột tín hiệu và giảm hiệu suất mạng khi có nhiều thiết bị.
+ Switch: Thông minh hơn Hub. Nó xác định chính xác cổng của người nhận và thiết lập kênh truyền riêng biệt giữa người gửi và người nhận. Điều này giúp giảm thiểu xung đột và mạng hoạt động hiệu quả hơn.
Lưu ý:
Với mạng nhỏ (gia đình), Hub có thể dùng được vì rẻ, nhưng với mạng lớn (vài chục máy trở lên) nên dùng Switch.
Ví dụ:
+ Hub: Giống như thầy đứng trên bục giảng nói to một thông báo, cả lớp đều nghe thấy dù thông báo đó chỉ dành cho một bạn.
+ Switch: Giống như thầy gọi điện thoại riêng cho một bạn học sinh, chỉ hai người nghe được, không ảnh hưởng đến các bạn khác.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 1. Đặc điểm hoạt động nào sau đây là của thiết bị Hub khi nhận được dữ liệu từ một máy tính?
Câu 2. Tại sao Switch giúp mạng hoạt động hiệu quả hơn và giảm thiểu xung đột tín hiệu so với Hub?
Câu 3. Đối với một mạng LAN có hàng trăm máy tính, vì sao nên ưu tiên sử dụng Switch thay vì Hub?
b) Wireless Access Point (WAP)
Tên gọi khác:
Điểm truy cập không dây, bộ thu phát Wi-Fi (Access Point - AP).
Chức năng:
Kết nối các thiết bị đầu cuối (điện thoại, laptop,...) vào mạng LAN thông qua sóng Wi-Fi (sóng vô tuyến).
Lợi ích:
Giúp mở rộng phạm vi mạng, giảm chi phí lắp đặt dây cáp.
Ví dụ:
Khi vào quán cà phê, các em quan sát thấy có một thiết bị gắn trên trần nhà (trên tường,...) giúp điện thoại của các em bắt được sóng Wi-Fi chính là một Access Point.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 1. Theo nội dung bài học, thuật ngữ "Wireless Access Point" (WAP) được dùng để chỉ thiết bị nào sau đây?
Câu 2. Việc nối thêm một thiết bị WAP vào mạng LAN có dây mang lại lợi ích chính nào sau đây?
Câu 3. Để thiết lập một mạng LAN đơn giản, kết nối các thiết bị đầu cuối mà không muốn mua sắm hay lắp đặt cáp mạng rườm rà, bạn nên sử dụng thiết bị nào?
c) Router
Chức năng:
Kết nối các mạng LAN khác nhau lại với nhau (thường là kết nối mạng LAN với Internet).
Nhiệm vụ chính:
"Định tuyến" (Routing) – tức là chọn đường đi tối ưu nhất để truyền dữ liệu từ người gửi đến người nhận qua nhiều mạng khác nhau.
Cấu tạo:
Thường có cổng LAN (nối nội bộ) và cổng WAN (nối ra ngoài/Internet).
Ví dụ:
Thiết bị giúp các em gửi một email từ máy tính ở nhà (Việt Nam) đến máy chủ Google (Mỹ).
Nó đóng vai trò như "người điều phối giao thông" chỉ đường cho gói tin đi đúng hướng.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 1. Theo nội dung bài học, thuật ngữ "định tuyến" (routing) của thiết bị Router có ý nghĩa là gì?
Câu 2. Để chuyển dữ liệu từ một máy tính trong mạng LAN ra Internet, dữ liệu sẽ di chuyển qua các cổng của Router theo trình tự nào?
Câu 3. Khi quan sát một Router được sử dụng trong mạng gia đình thông thường, bạn sẽ thấy đặc điểm cổng kết nối nào sau đây là đúng nhất?
d) Modem
Chức năng:
Chuyển đổi tín hiệu giữa tín hiệu số (Digital - dùng trong máy tính) và tín hiệu tương tự (Analog - dùng trên đường truyền viễn thông) và ngược lại.
Cơ chế:
Điều chế (Modulation) và Giải điều chế (Demodulation).
Các loại Modem:
Modem quay số, ADSL, Modem quang, Modem GSM (3G/4G/5G).
Lưu ý:
Ngày nay, modem thường được tích hợp sẵn bên trong Router Wi-Fi của nhà mạng.
Ví dụ:
Thiết bị nhà mạng (Viettel, VNPT, FPT) lắp tại nhà em, nhận tín hiệu ánh sáng từ cáp quang ngoài cột điện và dịch sang tín hiệu điện để máy tính em hiểu được, đó chính là Modem.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 1. Chức năng chính của thiết bị Modem trong hệ thống mạng máy tính là gì?
Câu 2. Tại sao cần phải có Modem để kết nối mạng LAN với nhà cung cấp dịch vụ Internet?
Câu 3. Để cung cấp Internet cho hành khách trên một xe khách đang di chuyển (nơi không có dây cáp), người ta thường lắp đặt loại thiết bị nào?
2. THỰC HÀNH KẾT NỐI MÁY TÍNH VỚI CÁC THIẾT BỊ MẠNG
Nhiệm vụ 1. Kết nối bằng cáp tín hiệu
Thiết bị cần:
Cáp mạng UTP có đầu giắc cắm RJ45.
Cách thực hiện:
Cắm một đầu cáp vào cổng RJ45 trên máy tính, đầu còn lại cắm vào cổng của Switch, Hub hoặc Router.
Đây là kết nối vật lý, để vào mạng được cần thêm các thiết lập logic (địa chỉ IP).
Ví dụ:
Trong phòng thực hành Tin học của trường, các em thấy sợi dây màu xanh hoặc vàng nối từ thùng máy tính vào ổ cắm trên tường, đó là kết nối qua cáp mạng.
Nhiệm vụ 2. Kết nối không dây
Thiết bị cần:
Máy tính/điện thoại có khả năng thu sóng Wi-Fi và nằm trong vùng phủ sóng của WAP.
Cách thực hiện:
+ Mở danh sách mạng Wi-Fi trên thiết bị (biểu tượng sóng trên thanh taskbar Windows hoặc trong Cài đặt của điện thoại).
+ Chọn tên mạng (SSID) muốn kết nối.
+ Nhập mật khẩu (nếu mạng có bảo mật - biểu tượng ổ khóa) và chọn "Connect/Kết nối".
Ví dụ:
Khi em về nhà, em bật Wi-Fi trên điện thoại, chọn tên mạng "Wifi_Gia_Dinh", nhập mật khẩu để xem YouTube. Đó là thao tác kết nối không dây.