KIỂM TRA BÀI CŨ
KHỞI ĐỘNG
BÀI 2. TRÍ TUỆ NHÂN TẠO TRONG KHOA HỌC VÀ ĐỜI SỐNG
1. TRÍ TUỆ NHÂN TẠO VÀ SỰ PHÁT TRIỂN CỦA MỘT SỐ LĨNH VỰC
AI đang mang lại lợi ích to lớn và tạo ra bước đột phá cho nhiều ngành nghề. Dưới đây là các lĩnh vực tiêu biểu:
Hệ chuyên gia:
Trước đây dựa trên các luật do con người nạp vào, ngày nay nhờ Học máy (Machine Learning), hệ thống có thể tự học từ dữ liệu để hình thành tri thức mới.
Y học và chăm sóc sức khoẻ:
Hỗ trợ phân tích hình ảnh, đo chỉ số lâm sàng, đưa ra chẩn đoán và hướng điều trị chính xác.
Giao thông vận tải:
Phát triển xe tự lái, điều tiết giao thông thông minh và tối ưu lộ trình vận chuyển.
Tài chính, ngân hàng:
Tự động hóa xử lý giấy tờ, phát hiện gian lận và hỗ trợ quyết định đầu tư.
Sản xuất:
Công nghiệp: Robot và hệ thống tự động hóa thực hiện các công việc lặp lại, quản lý chuỗi cung ứng.
Nông nghiệp: Canh tác thông minh, theo dõi thời tiết, đất đai, dịch bệnh để tối ưu hóa mùa vụ.
Giáo dục:
Cá nhân hóa việc học, trợ lý ảo hỗ trợ giải đáp thắc mắc và đánh giá kết quả.
Các lĩnh vực khác:
Sáng tạo nghệ thuật, dịch thuật, nhận dạng hình ảnh, và kết hợp với IoT (AIoT).
TRẢ LỜI CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Hệ chuyên gia trước đây hoạt động chủ yếu dựa trên các tập luật do con người nạp vào thủ công. Ngày nay, công nghệ nào đã giúp các hệ thống này có khả năng tự động học hỏi từ dữ liệu để hình thành nên tri thức mới?
Câu 2: Trong lĩnh vực y học và chăm sóc sức khoẻ, trí tuệ nhân tạo (AI) đã mang lại nhiều lợi ích to lớn. Đâu là một trong những ứng dụng tiêu biểu nhất của trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực này được đề cập đến trong bài học?
Câu 3: Trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi diện mạo của ngành giao thông vận tải trên toàn cầu. Một trong những thành tựu nổi bật nhất của AI khi được áp dụng vào lĩnh vực giao thông vận tải hiện nay chính là gì?
Câu 4: Đối với lĩnh vực tài chính và ngân hàng, trí tuệ nhân tạo ngày càng đóng vai trò thiết yếu nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động. Ứng dụng cụ thể nào sau đây của hệ thống AI được sử dụng nhiều nhất trong ngành này?
Câu 5: Trong lĩnh vực nông nghiệp, để tối ưu hóa mùa vụ và tăng năng suất cây trồng, các hệ thống ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) thường được sử dụng để thực hiện những công việc cụ thể nào sau đây trong quá trình canh tác?
Câu 6: Trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, thay vì sử dụng sức lao động thủ công của con người như trước đây, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo thông qua các robot và hệ thống tự động hóa mang lại khả năng nổi bật nào nhất?
Câu 7: Trong giáo dục, trí tuệ nhân tạo không chỉ giúp cá nhân hóa việc học mà còn hỗ trợ trực tiếp đến người học. Vai trò của các trợ lý ảo AI đối với quá trình học tập của học sinh được thể hiện rõ nhất qua hoạt động nào?
Câu 8: Nhìn chung, trí tuệ nhân tạo (AI) đang mang lại những lợi ích to lớn và sự thay đổi toàn diện. Dù trong công nghiệp hay nông nghiệp, điểm chung lớn nhất khi ứng dụng AI vào các hệ thống máy móc thiết bị thường hướng tới mục tiêu gì?
Câu 9: Một ngân hàng lớn đang gặp tình trạng bị kẻ xấu lợi dụng sơ hở để thực hiện các giao dịch rút tiền bất hợp pháp qua thẻ tín dụng. Ngân hàng này nên áp dụng giải pháp trí tuệ nhân tạo (AI) nào sau đây để giải quyết vấn đề?
Câu 10: Một nông trại muốn tự động hóa việc cung cấp nước cho cây trồng. Họ đã lắp đặt các cảm biến đo độ ẩm đất và kết hợp với hệ thống trí tuệ nhân tạo để phân tích dữ liệu. Việc làm này thể hiện việc áp dụng AI vào lĩnh vực nào?
2. TRÍ TUỆ NHÂN TẠO VÀ MỘT VÀI CẢNH BÁO
Hiện nay, chúng ta đang ở giai đoạn AI hẹp/AI yếu (giỏi một việc cụ thể) và đang hướng tới AI tổng quát/AI mạnh (thông minh toàn diện như con người).
a) AI tạo sinh và ví dụ điển hình (ChatGPT)
AI tạo sinh (Generative AI):
Có khả năng tự tạo ra nội dung mới như văn bản, hình ảnh, âm thanh.
ChatGPT - Minh chứng cho hệ thống có tri thức và suy luận:
- Hiểu và tạo ngôn ngữ tự nhiên: Đọc hiểu câu hỏi và trả lời trôi chảy như người thật.
- Linh hoạt theo ngữ cảnh: Câu trả lời thay đổi tùy theo yêu cầu cụ thể.
- Tổng hợp và suy luận: Xử lý thông tin phức tạp từ nhiều nguồn.
- Đa năng: Biết làm thơ, soạn nhạc, viết code lập trình và sửa lỗi (debug).
TRẢ LỜI CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 11: Trí tuệ nhân tạo được phân chia thành nhiều mức độ phát triển khác nhau dựa trên năng lực. Theo đánh giá của các chuyên gia trong bài học, hiện tại con người chúng ta đang ở trong giai đoạn phát triển nào của lĩnh vực trí tuệ nhân tạo?
Câu 12: AI tạo sinh (Generative AI) là một nhánh phát triển cực kỳ nổi bật trong thời gian gần đây. Khả năng đặc trưng và rõ nét nhất của hệ thống AI tạo sinh khi tương tác với người sử dụng trong các tác vụ hàng ngày là gì?
Câu 13: ChatGPT là một ví dụ điển hình cho sự phát triển của hệ thống AI có tri thức và suy luận. Khả năng "hiểu và tạo ngôn ngữ tự nhiên" của ChatGPT mang lại cho hệ thống này đặc điểm ưu việt nào khi giao tiếp với con người?
Câu 14: Khi tương tác với người dùng, ChatGPT không trả lời theo một khuôn mẫu cứng nhắc duy nhất cho mọi câu hỏi. Thay vào đó, tính linh hoạt vượt trội của hệ thống trí tuệ nhân tạo này được thể hiện rõ nhất thông qua khả năng nào?
Câu 15: Một sinh viên công nghệ thông tin đang gặp khó khăn khi tìm kiếm lỗi (bug) trong một đoạn mã nguồn lập trình dài hàng nghìn dòng. Dựa trên các khả năng đa năng của hệ thống ChatGPT, sinh viên này có thể sử dụng công cụ AI này để làm công việc gì?
b) Một vài cảnh báo về nguy cơ của AI
Áp lực thất nghiệp:
Tự động hóa thay thế con người.
Ảnh hưởng quyền riêng tư:
Thu thập dữ liệu cá nhân quá mức.
Thiếu minh bạch:
Không biết tại sao AI đưa ra quyết định đó.
Rủi ro an ninh, an toàn:
Bị tấn công làm sai lệch dữ liệu hoặc tạo tin giả.
Vấn đề đạo đức:
Không nên giao quyền cho AI kiểm soát vũ khí hoặc tác động đến hành vi con người.
TRẢ LỜI CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 16: Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các hệ thống tự động hóa và trí tuệ nhân tạo giúp thay thế sức người, một trong những cảnh báo lớn nhất về nguy cơ đối với thị trường lao động toàn cầu hiện nay là vấn đề gì?
Câu 17: Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đã tạo ra nhiều công cụ tinh vi, mang lại những rủi ro an ninh nghiêm trọng. Một trong những hành vi nguy hiểm gây sai lệch dữ liệu phổ biến được cảnh báo hiện nay là gì?
Câu 18: Khi người dùng cài đặt và sử dụng các ứng dụng thông minh, hệ thống AI thường thu thập dữ liệu để phân tích thói quen và sở thích nhằm đưa ra quảng cáo liên tục. Điều này kéo theo nguy cơ lớn nào đối với người sử dụng?
Câu 19: Rất nhiều hệ thống trí tuệ nhân tạo hiện đại đưa ra kết quả phân tích vô cùng nhanh chóng nhưng lại hoạt động giống như một "hộp đen". Cảnh báo về "sự thiếu minh bạch" của các hệ thống AI này được diễn giải cụ thể như thế nào?
Câu 20: Một quốc gia dự định phát triển các hệ thống vũ khí quân sự có khả năng tự hành tự quyết định tấn công mục tiêu mà không cần sự giám sát hay cho phép của con người. Việc làm này vi phạm nghiêm trọng vào lời cảnh báo nào của AI?