BÀI 18. CÁC LỆNH VÀO RA ĐƠN GIẢN
1. CÁC LỆNH VÀO RA ĐƠN GIẢN
Để máy tính và con người trao đổi thông tin, Python cung cấp hai lệnh cơ bản.
Lệnh nhập dữ liệu input():
- Chức năng: Dùng để nhập dữ liệu từ bàn phím.
- Đặc điểm quan trọng: Dữ liệu nhập vào luôn được Python hiểu là xâu kí tự (văn bản), cho dù em có nhập các con số.
- Cú pháp:
<biến> = input(<Dòng thông báo>).
Ví dụ:
ten = input("Ban ten la gi? ")
# Khi em nhập: Nam
# Máy tính sẽ lưu chữ "Nam" vào biến ten
Lệnh xuất dữ liệu print():
- Chức năng: Dùng để đưa (in) dữ liệu ra màn hình.
- Đặc điểm: Có thể in một hoặc nhiều thông tin cùng lúc (các thông tin cách nhau bởi dấu phẩy).
Ví dụ đơn giản:
print("Xin chao", ten)
# Màn hình sẽ hiện: Xin chao Nam
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 1. Trong ngôn ngữ lập trình Python, lệnh nào sau đây được dùng để nhập dữ liệu từ bàn phím?
Câu 2. Chức năng chính của câu lệnh print() trong Python là gì?
Câu 3. Dù người dùng nhập số hay chữ, kết quả trả về của lệnh input() luôn thuộc kiểu dữ liệu nào?
Câu 4. Trong cú pháp <biến> = input(<Dòng thông báo>), vai trò của <Dòng thông báo> là gì?
Câu 5. Giả sử bạn chạy lệnh x = input("Nhập số: ") và gõ vào số 10 rồi nhấn Enter. Giá trị của biến x khi đó là gì?
2. CHUYỂN ĐỔI KIỂU DỮ LIỆU CƠ BẢN CỦA PYTHON
Đôi khi dữ liệu chúng ta có (ví dụ dạng chữ) không phù hợp để tính toán, nên cần phải chuyển đổi nó sang dạng số.
Các kiểu dữ liệu cơ bản:
- int: Số nguyên (Ví dụ: 5, 10).
- float: Số thực (Ví dụ: 5.5, 3.14).
- str: Xâu kí tự (Ví dụ: "Ha Noi").
- bool: Kiểu lôgic (True/False).
- Dùng lệnh type() để kiểm tra kiểu dữ liệu của một biến.
Các lệnh chuyển đổi:
- int(): Chuyển đổi xâu hoặc số thực thành số nguyên.
- float(): Chuyển đổi xâu hoặc số nguyên thành số thực.
- str(): Chuyển đổi các kiểu dữ liệu khác thành xâu kí tự.
Ví dụ:
s = "10" # Đây là chữ "10", không tính toán được
n = int(s) # Chuyển chữ "10" thành số 10 để tính toán
print(n + 5) # Kết quả là 15
Nhập dữ liệu kiểu số từ bàn phím:
- Vì lệnh input() luôn trả về xâu kí tự, nên nếu muốn nhập số để tính toán (như chiều dài, cân nặng, tuổi...), ta cần dùng kết hợp với lệnh chuyển đổi ngay khi nhập.
- Nhập số nguyên: n = int(input("Nhập số: ")).
- Nhập số thực: x = float(input("Nhập số: ")).
Ví dụ:
# Chương trình tính tuổi sang năm
tuoi_nam_nay = int(input("Ban bao nhieu tuoi? "))
tuoi_nam_sau = tuoi_nam_nay + 1
print("Sang nam ban se", tuoi_nam_sau, "tuoi")
Kết quả khi chạy chương trình:
Ban bao nhieu tuoi? 15
Sang nam ban se 16 tuoi
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 1. Để kiểm tra và nhận biết kiểu dữ liệu của một biến trong Python, ta sử dụng câu lệnh nào sau đây?
Câu 2. Lệnh float() trong Python có chức năng chính là gì đối với dữ liệu đầu vào?
Câu 3. Dựa vào nguyên tắc chuyển đổi dữ liệu, câu lệnh nào sau đây sẽ báo lỗi (ValueError) khi thực hiện?
Câu 4. Kết quả trả về của câu lệnh str(12+34) trong Python sẽ là giá trị nào dưới đây?
Câu 5. Bạn muốn viết chương trình nhập vào một số tự nhiên n từ bàn phím để tính toán. Câu lệnh nhập nào sau đây là chính xác nhất?