BÀI 23. MỘT SỐ LỆNH LÀM VIỆC VỚI DỮ LIỆU DANH SÁCH
1. DUYỆT DANH SÁCH VỚI TOÁN TỬ IN
a) Kiểm tra phần tử có trong danh sách hay không
Toán tử in:
Dùng để kiểm tra xem một giá trị nào đó có nằm trong danh sách hay không. Kết quả trả về là True (nếu có) hoặc False (nếu không).
Cú pháp:
<giá trị> in <danh sách>
Ví dụ:
Cho danh sách A = [1, 2, 3]. Lệnh 2 in A trả về True, còn 5 in A trả về False.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Toán tử in trong Python được sử dụng để làm gì?
Câu 2: Khi kiểm tra <giá trị> in <danh sách>, kết quả trả về sẽ thuộc kiểu dữ liệu nào?
Câu 3: Cho danh sách A = [2, 4, 6, 8]. Kết quả của lệnh print(5 in A) là gì?
b) Duyệt từng phần tử của danh sách
Duyệt bằng in:
Có thể dùng vòng lặp for kết hợp với toán tử in để duyệt qua từng phần tử của danh sách mà không cần dùng chỉ số (không cần range hay len).
Cú pháp:
for k in A:
print(k)
Ví dụ:
Với A = [10, 20], vòng lặp trên sẽ in ra 10 rồi đến 20.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 4: Cú pháp đúng để duyệt từng phần tử trong danh sách A mà không dùng chỉ số là:
Câu 5: Lợi ích chính của việc sử dụng vòng lặp for k in A so với range(len(A)) là gì?
Câu 6: Cho đoạn chương trình:
A = [1, 2]
for k in A:
print(k)
Màn hình sẽ hiển thị kết quả như thế nào?
2. MỘT SỐ LỆNH LÀM VIỆC VỚI DANH SÁCH
a) Xóa toàn bộ danh sách (clear)
Chức năng:
Xóa sạch mọi phần tử, làm cho danh sách trở thành rỗng.
Cú pháp:
<danh sách>.clear()
Ví dụ:
gio_hang = ["Tao", "Le"]. Sau lệnh gio_hang.clear(), gio_hang sẽ là [].
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 7: Để xóa sạch mọi phần tử trong danh sách A, ta dùng lệnh nào?
Câu 8: Sau khi thực hiện lệnh <danh sách>.clear(), trạng thái của danh sách sẽ như thế nào?
Câu 9: Cho gio_hang = ["Bánh", "Kẹo"]. Sau câu lệnh gio_hang.clear(), giá trị của gio_hang là:
b) Xóa một phần tử theo giá trị (remove)
Chức năng:
Tìm và xóa phần tử đầu tiên có giá trị cho trước. Nếu giá trị đó không có trong danh sách thì máy sẽ báo lỗi.
Cú pháp:
<danh sách>.remove(<giá trị>)
Ví dụ:
A = [1, 5, 1, 5]. Lệnh A.remove(5) sẽ xóa số 5 đầu tiên, danh sách còn lại [1, 1, 5].
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 10: Cú pháp để xóa phần tử có giá trị x khỏi danh sách A là:
Câu 11: Nếu danh sách có nhiều phần tử cùng giá trị, lệnh remove() sẽ xóa phần tử nào?
Câu 12: Cho A = [1, 5, 1, 5]. Sau lệnh A.remove(5), danh sách A còn lại là:
c) Chèn phần tử vào vị trí bất kì (insert)
Chức năng:
Chèn một giá trị vào danh sách tại một vị trí (chỉ số) cụ thể. Các phần tử phía sau sẽ được đẩy lùi sang phải.
Cú pháp:
<danh sách>.insert(<vị trí>, <giá trị>)
Ví dụ:
A = [1, 2]. Lệnh A.insert(0, 100) sẽ chèn số 100 vào vị trí đầu tiên (số 0). Kết quả A là [100, 1, 2].
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 13: Lệnh insert() dùng để làm gì trong danh sách?
Câu 14: Khi chèn một phần tử vào vị trí k, các phần tử từ vị trí k trở về sau sẽ:
Câu 15: Cho A = [1, 2]. Kết quả của lệnh A.insert(0, 100) là danh sách nào?
3. THỰC HÀNH
Nhiệm vụ 1: Quản lý danh sách các công việc cần làm trong ngày
Đề bài:
Cho trước một danh sách lưu các công việc cần làm trong ngày. Em hãy viết chương trình thực hiện các yêu cầu sau:
1. Kiểm tra xem công việc "Học bài" đã có trong danh sách chưa và in ra thông báo.
2. Mẹ vừa giao cho em một việc gấp là "Quét nhà". Hãy chèn việc "Quét nhà" lên vị trí ưu tiên đầu tiên (vị trí số 0) trong danh sách.
3. In danh sách công việc mới ra màn hình.
Hướng dẫn:
- Dùng toán tử in để kiểm tra một phần tử có nằm trong danh sách không.
- Dùng lệnh insert(0, "Quét nhà") để chèn phần tử vào đầu danh sách. Khi đó, các phần tử cũ sẽ tự động lùi ra sau một vị trí.
Nhiệm vụ 2: Dọn dẹp giỏ hàng mua sắm.
Đề bài:
Em đang có một danh sách gio_hang chứa các món đồ dự định mua. Em hãy viết chương trình:
1. Do món đồ "Giày" bị hết hàng, em hãy tìm và xóa đích danh món "Giày" ra khỏi giỏ hàng. In giỏ hàng ra để kiểm tra.
2. Sau khi em đã bấm thanh toán thành công, hãy làm rỗng toàn bộ giỏ hàng và in ra màn hình để xác nhận.
Hướng dẫn:
- Dùng lệnh remove("Giày") để xóa phần tử đầu tiên có giá trị là "Giày" khỏi danh sách.
- Dùng lệnh clear() để xóa toàn bộ dữ liệu, đưa giỏ hàng về trạng thái danh sách rỗng [].
