KIỂM TRA BÀI CŨ
KHỞI ĐỘNG
BÀI 11. ỨNG XỬ TRÊN MÔI TRƯỜNG SỐ. NGHĨA VỤ TÔN TRỌNG BẢN QUYỀN
1. NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẠO ĐỨC, PHÁP LUẬT VÀ VĂN HOÁ
Khi tham gia môi trường số, chúng ta cần tránh các hành vi tiêu cực vi phạm đạo đức, pháp luật và văn hóa sau:
Đưa tin không phù hợp lên mạng:
Đăng tải thông tin giả mạo, sai sự thật hoặc các nội dung độc hại.
Công bố thông tin cá nhân không được phép:
Tiết lộ danh tính, hình ảnh, dữ liệu riêng tư của người khác hoặc tổ chức khi chưa có sự đồng ý.
Gửi thư rác (Spam) hay tin nhắn rác:
Gửi hàng loạt tin nhắn quảng cáo hoặc tin không mong muốn làm phiền người khác.
Vi phạm bản quyền:
Sử dụng trái phép dữ liệu, phần mềm của người khác.
Bắt nạt qua mạng (Cyberbullying):
Dùng lời lẽ thô tục, đe dọa, xúc phạm người khác trên mạng.
Lừa đảo qua mạng:
Dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản hoặc thông tin.
Ứng xử thiếu văn hóa:
Sử dụng ngôn từ tục tĩu, thiếu tôn trọng trong giao tiếp.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Hành vi gửi hàng loạt tin nhắn quảng cáo hoặc tin không mong muốn làm phiền người khác được gọi là gì?
Câu 2: "Cyberbullying" là thuật ngữ dùng để chỉ hành vi tiêu cực nào trên môi trường mạng?
Câu 3: Hành vi tiết lộ danh tính, hình ảnh riêng tư của người khác khi chưa có sự đồng ý là vi phạm điều gì?
Câu 4: Hành vi nào sau đây là ví dụ cụ thể của việc "Đưa tin không phù hợp lên mạng"?
Câu 5: Việc dùng lời lẽ thô tục, xúc phạm người khác trong một nhóm chat riêng biểu hiện cho hành vi nào?
Câu 6: Khi nhận được tin nhắn từ người lạ nhờ nạp thẻ điện thoại với lý do "đang có việc gấp", em xác định đây là hành vi gì?
2. MỘT SỐ QUY ĐỊNH PHÁP LÍ ĐỐI VỚI NGƯỜI DÙNG TRÊN MẠNG
Luật An ninh mạng và các quy định pháp luật nghiêm cấm các hành vi sau:
Xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội:
Đăng tải thông tin chống phá nhà nước, kích động bạo lực, gây rối.
Xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín, danh dự:
Bịa đặt thông tin để hạ thấp uy tín của tổ chức hoặc danh dự nhân phẩm cá nhân.
Đưa thông tin bịa đặt, sai sự thật gây hoang mang:
Tung tin đồn thất thiệt gây ảnh hưởng đến kinh tế hoặc lo lắng trong cộng đồng.
Đăng tải thông tin dâm ô, đồi trụy, tệ nạn xã hội:
Lan truyền các văn hóa phẩm độc hại, trái với thuần phong mỹ tục.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 7: Luật An ninh mạng nghiêm cấm hành vi đăng tải thông tin có nội dung chống phá đối tượng nào?
Câu 8: Hành vi bịa đặt thông tin để hạ thấp danh dự, nhân phẩm của cá nhân được gọi là gì?
Câu 9: Việc tung tin đồn thất thiệt về dịch bệnh gây hoang mang trong cộng đồng vi phạm quy định nào?
Câu 10: Chia sẻ các video clip có nội dung bạo lực hoặc nhạy cảm trái với thuần phong mỹ tục thuộc nhóm hành vi nào?
Câu 11: Nếu thấy một bài đăng trên Facebook kêu gọi mọi người tụ tập gây rối trật tự công cộng, em hiểu bài đăng đó vi phạm điều gì?
3. QUYỀN TÁC GIẢ VÀ BẢN QUYỀN
a) Quyền tác giả
Khái niệm:
Là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu (như bài viết, phần mềm, video, tranh ảnh...).
Bao gồm:
- Quyền nhân thân: Quyền đặt tên, đứng tên tác giả, bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm.
- Quyền tài sản: Quyền làm bản sao, phân phối, truyền đạt tác phẩm đến công chúng (để kiếm tiền).
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 12: Quyền tác giả là quyền của tổ chức, cá nhân đối với đối tượng nào sau đây?
Câu 13: Quyền yêu cầu người khác phải giới thiệu tên tác giả khi sử dụng tác phẩm thuộc về nhóm quyền nào?
Câu 14: Nhà văn B bán sách mình viết và nhận tiền nhuận bút. Việc này thể hiện nhà văn đang thực hiện quyền gì?
b) Vi phạm bản quyền
- Sao chép, phân phối tác phẩm mà không xin phép hoặc không trả tiền.
- Sửa chữa, cắt xén tác phẩm gây phương hại đến danh dự tác giả.
- Bẻ khóa (crack) phần mềm để dùng miễn phí.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 15: Hành vi "bẻ khóa" (crack) phần mềm để sử dụng miễn phí được coi là hành vi gì?
Câu 16: Sao chép và phân phối tác phẩm của người khác mà không xin phép là hành động xâm phạm quyền gì?
Câu 17: Em tải một bộ phần mềm Microsoft Office "lậu" về máy tính để không phải trả tiền. Hành động này là gì?
c) Tôn trọng bản quyền
- Mua phần mềm, tài liệu có bản quyền.
- Trích dẫn nguồn rõ ràng khi sử dụng thông tin.
- Xin phép tác giả trước khi sử dụng tác phẩm.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 18: Một trong những cách thể hiện sự tôn trọng bản quyền phần mềm là gì?
Câu 19: Tại sao khi sử dụng thông tin từ bài viết của người khác, chúng ta cần phải trích dẫn nguồn?
Câu 20: Khi đưa một câu thơ của nhà thơ nổi tiếng vào bài văn của mình, em cần làm gì để tôn trọng bản quyền?