KIỂM TRA BÀI CŨ
KHỞI ĐỘNG
BÀI 6. DỮ LIỆU ÂM THANH VÀ HÌNH ẢNH
1. BIỂU DIỄN ÂM THANH
a) Số hoá âm thanh
- Âm thanh tự nhiên truyền đi bằng sóng âm dạng hình sin, liên tục (tín hiệu tương tự - analog).
- Để máy tính hiểu được, ta dùng phương pháp điều chế mã xung (PCM) để "số hoá" âm thanh qua 3 bước:
Bước 1: Lấy mẫu
Đo biên độ tín hiệu ở những khoảng thời gian cách đều nhau (gọi là chu kì lấy mẫu).
Bước 2: Biểu diễn giá trị mẫu
Làm tròn các mức biên độ vừa lấy theo một thang quy định trước (ví dụ thang 256 mức).
Bước 3: Biểu diễn âm thanh
Ghi lại toàn bộ dãy số đã làm tròn thành dữ liệu trên máy.
- Tốc độ bit (bit-rate): Là số bit cần dùng để lưu trữ 1 giây âm thanh.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Trong tự nhiên, âm thanh được truyền đi dưới dạng tín hiệu nào?
Câu 2: Trong quá trình số hóa âm thanh, bước lấy mẫu thực hiện công việc gì?
Câu 3: Khi thu âm, nếu em thiết lập tốc độ bit (bit-rate) là 128 Kbps thì điều này có ý nghĩa thực tế là gì?
b) Các định dạng lưu trữ âm thanh
Phương pháp PCM giữ âm thanh rất trung thực nhưng tệp sinh ra lại quá lớn. Để giảm kích thước tệp, người ta dùng 2 phương pháp nén:
Nén không mất mát (lossless):
Giảm dung lượng tệp nhưng chất lượng âm thanh giữ nguyên vẹn.
Nén có mất mát:
Cắt bỏ bớt một số tần số âm thanh (tai người khó nhận ra) để giảm mạnh dung lượng. Định dạng phổ biến nhất là .mp3.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 4: Định dạng tệp âm thanh nén có mất mát phổ biến nhất hiện nay là gì?
Câu 5: Đặc điểm chính của phương pháp nén âm thanh không mất mát (lossless) là gì?
Câu 6: Để tải một bài hát lên trang web học tập sao cho tốc độ tải nhanh nhất mà tai người nghe vẫn thấy ổn định, em nên sử dụng loại tệp nào?
2. BIỂU DIỄN HÌNH ẢNH
Hệ màu RGB:
Màn hình máy tính tạo ra mọi màu sắc bằng cách phối hợp 3 màu cơ bản: Đỏ (Red), Lục (Green), Lam (Blue).
Điểm ảnh (pixel):
Là phần tử nhỏ nhất cấu tạo nên bức ảnh. Ảnh lưu theo từng điểm ảnh gọi là ảnh bitmap.
Độ sâu màu (bit depth):
Là số bit dùng để mã hoá màu cho 1 pixel, độ sâu màu càng lớn thì ảnh càng chi tiết và thật.
- Ảnh màu: Thường dùng 24 bit (mỗi màu R, G, B dùng 8 bit, tương đương 256 sắc độ). Mã lớn nhất 255 là màu đậm nhất, mã 0 là mất màu (đen).
- Ảnh xám (grayscale): Có nhiều mức độ đen trắng khác nhau (thường là 256 mức).
- Ảnh đen trắng: Độ sâu màu chỉ là 1 bit.
Biểu diễn ảnh bitmap:
Ảnh nguyên gốc lưu ở định dạng .bmp rất nặng. Để giải quyết, có các định dạng nén sau phổ biến trên web:
- .jpeg: Nén có mất mát chất lượng nhưng tệp rất nhỏ, truyền tải nhanh.
- .png: Nén không mất mát, chất lượng cao và có thể lưu được nền trong suốt.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 7: Phần tử nhỏ nhất để cấu tạo nên một bức ảnh kỹ thuật số (ảnh bitmap) được gọi là gì?
Câu 8: Màn hình máy tính tạo ra mọi màu sắc bằng cách phối hợp 3 màu cơ bản nào?
Câu 9: Về mặt lưu trữ, ảnh đen trắng khác biệt với ảnh xám ở đặc điểm kỹ thuật nào sau đây?
Câu 10: Định dạng ảnh ".png" mang lại ưu điểm nổi bật nào khi so sánh với ảnh ".jpeg"?
Câu 11: Khi em cần xuất một hình ảnh logo để chèn vào bài trình chiếu mà không bị dính viền nền trắng dạng hình vuông xung quanh, em bắt buộc phải chọn định dạng nào?