KIỂM TRA BÀI CŨ
KHỞI ĐỘNG
BÀI 6. GIAO TIẾP VÀ ỨNG XỬ TRONG KHÔNG GIAN MẠNG
1. GIAO TIẾP TRONG KHÔNG GIAN MẠNG
a) Khái niệm không gian mạng
Định nghĩa:
Là môi trường "thế giới ảo" được tạo ra nhờ mạng máy tính, trong đó Internet là không gian mạng lớn nhất.
Chức năng:
Cho phép con người giao tiếp qua phần mềm, mạng xã hội, email, video call, diễn đàn....
TRẢ LỜI CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Không gian mạng đang ngày càng trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại của con người. Theo định nghĩa cơ bản, không gian mạng (hay còn gọi là thế giới ảo) là môi trường được tạo ra nhờ vào hệ thống nào?
Câu 2: Trong thời đại kĩ thuật số, không gian mạng đóng vai trò cốt lõi trong việc kết nối con người ở khắp mọi nơi. Điểm nào sau đây mô tả đúng nhất chức năng chính của không gian mạng đối với việc giao tiếp?
Câu 3: Khi dịch bệnh Covid-19 bùng phát, nhiều trường học đã phải chuyển sang hình thức dạy học trực tuyến. Hình thức học tập này là một minh chứng sinh động cho việc ứng dụng không gian mạng vào việc gì?
b) Ưu điểm và nhược điểm của giao tiếp trong không gian mạng
Ưu điểm:
Thuận tiện: Giao tiếp mọi lúc, mọi nơi miễn là có mạng.
Tiết kiệm thời gian và chi phí: Giảm bớt nhu cầu đi lại, gặp mặt trực tiếp nhưng vẫn giải quyết được công việc.
Mở rộng kết nối xã hội: Dễ dàng kết nối với người có cùng sở thích, quan điểm.
Công cụ giao tiếp đa dạng: Nhiều lựa chọn (nhắn tin, gọi video, email...) tùy theo nhu cầu.
Nhược điểm:
Thiếu tín hiệu phi ngôn ngữ: Khó truyền đạt cảm xúc qua nét mặt, giọng nói, dễ gây hiểu lầm.
Nguy cơ bảo mật và riêng tư: Dễ bị lộ mật khẩu, mất dữ liệu hoặc bị kẻ xấu tấn công.
Thiếu kết nối và mối quan hệ cá nhân chặt chẽ: Dễ bị giả mạo thông tin, khó xác thực lòng tin.
Dễ bị ảnh hưởng bởi sự cố kĩ thuật: Mất mạng hoặc lỗi phần mềm làm gián đoạn giao tiếp.
TRẢ LỜI CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 4: Giao tiếp trực tuyến đã mang lại những thay đổi to lớn trong cách con người làm việc và sinh hoạt. Một trong những ưu điểm đáng kể nhất của phương thức giao tiếp trong không gian mạng là gì?
Câu 5: Mặc dù mang lại nhiều sự tiện lợi, nhưng việc giao tiếp thông qua màn hình máy tính hay điện thoại cũng tiềm ẩn nhiều vấn đề. Đâu là một nhược điểm thường thấy của giao tiếp trong không gian mạng?
Câu 6: Việc sử dụng các nền tảng trực tuyến đòi hỏi người dùng phải cung cấp nhiều thông tin cá nhân. Điều này dẫn đến một nhược điểm rất lớn của giao tiếp trong không gian mạng là gì?
Câu 7: Nhờ các công cụ như hội nghị trực tuyến (Zoom, Google Meet) hay email, nhân viên văn phòng có thể làm việc tại nhà mà không cần đến công ty. Điều này chứng tỏ giao tiếp trên mạng có ưu điểm nổi bật nào?
Câu 8: Rất nhiều người dùng mạng xã hội thường kết bạn với những người chưa từng gặp mặt ngoài đời thực. Tình trạng này phản ánh nhược điểm nào của việc xây dựng mối quan hệ trong không gian mạng?
Câu 9: Bạn Nam đang có một cuộc họp trực tuyến rất quan trọng với đối tác nước ngoài. Đột nhiên, mạng Wi-Fi bị đứt khiến cuộc gọi video bị ngắt hoàn toàn. Tình huống này minh họa rõ nét nhất cho nhược điểm nào của giao tiếp mạng?
2. THỂ HIỆN TÍNH NHÂN VĂN TRONG KHÔNG GIAN MẠNG
a) Ứng xử nhân văn khi giao tiếp trong không gian mạng
a1) Các khía cạnh quan trọng của ứng xử nhân văn:
Tôn trọng: Tôn trọng quyền riêng tư và quan điểm của người khác.
Lịch sự: Dùng từ ngữ đúng mực, không xúc phạm, lan truyền tin giả hay spam.
Thấu hiểu: Đặt mình vào hoàn cảnh người khác để cảm thông.
Hỗ trợ: Sẵn lòng giúp đỡ, động viên người khác.
a2) Cách hình thành thói quen ứng xử nhân văn:
Tự kiểm tra, cải thiện mình: Xem xét lại hành vi của bản thân để sửa đổi nếu chưa đúng.
Lắng nghe và tôn trọng: Bình tĩnh lắng nghe ý kiến khác biệt.
Học cách xử lí tình huống khó xử: Tìm cách giải quyết đúng mực hoặc nhờ trợ giúp.
Cẩn trọng với ngôn từ: Viết lịch sự, tránh gây hiểu lầm.
Đặt mình vào vị trí người khác: Đối xử với người khác như cách mình muốn được đối xử.
TRẢ LỜI CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 10: Khi tham gia vào các hoạt động trên mạng xã hội, người dùng cần tuân thủ những quy tắc nhất định để xây dựng môi trường lành mạnh. Một trong những khía cạnh quan trọng nhất của việc ứng xử nhân văn là gì?
Câu 11: Để thể hiện sự tôn trọng và văn minh khi tham gia các diễn đàn trực tuyến hoặc nhắn tin nhóm, người dùng cần chú ý sử dụng từ ngữ như thế nào cho phù hợp?
Câu 12: Nhằm hình thành và duy trì được thói quen ứng xử nhân văn lâu dài trên mạng, người dùng internet được khuyên nên thường xuyên thực hiện hành động nào đối với chính bản thân mình?
Câu 13: Khi thấy một người bạn đăng trạng thái bày tỏ sự buồn bã trên mạng xã hội, thay vì bấm thả biểu tượng "haha", việc nhắn tin an ủi và hỏi han là biểu hiện của khía cạnh ứng xử nhân văn nào?
Câu 14: Nguyên tắc "Đối xử với người khác như cách mình muốn được đối xử" yêu cầu người sử dụng mạng xã hội phải có khả năng gì khi tương tác trực tuyến?
Câu 15: Bạn Hoa nhận được một bức ảnh "dìm hàng" rất hài hước của bạn thân. Hoa cảm thấy rất vui và muốn chia sẻ bức ảnh đó lên nhóm lớp. Tuy nhiên, để tuân thủ quy tắc ứng xử nhân văn, Hoa nên làm gì trước tiên?
b) Ứng xử nhân văn trong một số tình huống cụ thể
Khi tranh luận:
Nếu không đồng ý, hãy trao đổi lịch sự, không công kích cá nhân.
Khi thảo luận trên MXH:
Đọc kỹ bài viết trước khi đưa ra ý kiến.
Khi gửi thư/tin nhắn:
Không chia sẻ tin nhắn riêng tư cho bên thứ ba.
Khi trò chuyện video:
Ăn mặc lịch sự, giữ thái độ đúng đắn.
Khi đăng bài/chia sẻ thông tin:
Kiểm tra tính chính xác, tránh làm hại danh tiếng người khác.
TRẢ LỜI CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 16: Trong quá trình tranh luận trên mạng xã hội, những bất đồng quan điểm là điều khó tránh khỏi. Khi gặp tình huống không đồng ý với ý kiến của ai đó, cách hành xử đúng mực nhất là gì?
Câu 17: Trước những bài viết nhạy cảm hoặc các tin tức nóng hổi trên mạng, để tránh việc phản ứng thái quá hay bình luận sai sự thật, người dùng được khuyên nên thực hiện điều gì trước tiên?
Câu 18: Việc một học sinh chụp ảnh màn hình đoạn tin nhắn chứa bí mật riêng tư của bạn mình và gửi vào nhóm chat khác để bàn tán là hành vi vi phạm nghiêm trọng quy tắc ứng xử nào?
Câu 19: Khi tham gia lớp học trực tuyến qua phần mềm Zoom hay Google Meet, việc học sinh thay đồ ngủ bằng áo sơ mi chỉnh tề và ngồi học nghiêm túc thể hiện yêu cầu ứng xử nào trong tình huống cụ thể?
Câu 20: Bạn Hùng nhận được một tin nhắn từ tài khoản của người quen nhờ chuyển tiền gấp vì đang gặp tai nạn trên đường. Đứng trước tình huống có nguy cơ bị lừa đảo này, hành động ứng xử thông minh và an toàn nhất của Hùng là gì?