BÀI 4. GIAO THỨC MẠNG
1. GIAO THỨC MẠNG
Khái niệm: Giao thức mạng (Network Protocol) là tập hợp các quy định về cách thức giao tiếp giữa các đối tượng để đảm bảo việc gửi và nhận dữ liệu chính xác, tin cậy và hiệu quả.
Nội dung quy định: Gồm định dạng dữ liệu, ý nghĩa thông tin và cách xử lý dữ liệu của phần mềm gửi/nhận.
Một số giao thức điển hình:
- Trong gửi nhận thư điện tử: Cần giao thức SMTP (gửi thư), POP3 hoặc IMAP (nhận thư).
- Trong mạng cục bộ (LAN): Dùng giao thức Ethernet.
- Địa chỉ MAC: Địa chỉ vật lý gắn cứng với thiết bị.
-
- Khung truyền và phát hiện lỗi: Chia dữ liệu thành gói, có mã kiểm tra lỗi.
2. GIAO THỨC TCP/IP
a) Giao thức IP (Internet Protocol)
Chức năng chính: Định vị (đánh địa chỉ) và tìm đường (định tuyến) cho dữ liệu đi từ mạng này sang mạng khác.
Địa chỉ IP:
- Mỗi thiết bị trên Internet cần một địa chỉ IP (thường dùng IPv4 gồm 4 byte, viết dạng thập phân phân tách bởi dấu chấm).
- Khác với MAC, IP là địa chỉ logic, có thể thay đổi.
Định tuyến (Routing):
- Khi gửi dữ liệu ra ngoài mạng LAN, cần Router (bộ định tuyến) để chỉ đường.
- Router dựa vào bảng định tuyến để chọn cổng ra thích hợp.
- Định tuyến tĩnh: Đường đi cố định theo bảng cài sẵn.
-
- Định tuyến động: Thay đổi đường đi tùy điều kiện thực tế (như khi nghẽn mạng).
b) Giao thức TCP (Transmission Control Protocol)
Vấn đề của IP: IP chỉ chuyển hàng đến "nhà" (máy tính), không đảm bảo hàng đến đúng "người nhận" (ứng dụng) hay hàng còn nguyên vẹn.
Chức năng của TCP: Kiểm soát việc truyền dữ liệu chính xác, tin cậy và đúng ứng dụng.
Các cơ chế chính của TCP:
- Cổng ứng dụng (Port): Đánh số để phân biệt các ứng dụng khác nhau trên cùng một máy.
- Đánh số và ráp gói: Dữ liệu bị cắt nhỏ khi gửi, TCP đánh số thứ tự để bên nhận ráp lại đúng y nguyên.
- Xác nhận và gửi lại: Nếu gói tin bị lỗi hoặc thất lạc, TCP yêu cầu gửi lại.
