KIỂM TRA BÀI CŨ
KHỞI ĐỘNG
BÀI 5. KẾT NỐI MÁY TÍNH VỚI CÁC THIẾT BỊ SỐ
1. MỘT SỐ THIẾT BỊ VÀO - RA THÔNG DỤNG
Khái quát:
Các thiết bị vào giúp nhập dữ liệu vào máy tính, thiết bị ra xuất thông tin từ máy tính ra ngoài, và một số thiết bị đóng cả hai vai trò.
Ví dụ: Bàn phím là thiết bị vào (gõ chữ vào máy), màn hình là thiết bị ra (hiện hình ảnh ra), còn chiếc USB là thiết bị vừa vào vừa ra (chép file vào máy và lấy file từ máy ra).
a) Một số thiết bị vào thông dụng
Bàn phím:
- Bàn phím: Là thiết bị phổ biến nhất để nhập dữ liệu, có thể kết nối không dây hoặc có dây (cắm là dùng ngay).
+ Ví dụ: Học sinh cắm cáp bàn phím vào thùng máy tính là có thể gõ ngay văn bản mà không cần thao tác cài đặt phức tạp.
Chuột:
- Chuột: Là thiết bị dùng để chỉ định đối tượng trên màn hình. Các thông số quan trọng nhất của chuột là phương thức kết nối, độ phân giải (dpi) và tốc độ chuột.
+ Ví dụ: Khi chơi game, học sinh có thể chỉnh tốc độ chuột nhanh lên để thao tác lẹ, nhưng khi dùng phần mềm vẽ cần sự tỉ mỉ thì chỉnh tốc độ chậm lại.
Tuỳ chỉnh chuột:
- Hệ điều hành cho phép tuỳ chỉnh chuột (tốc độ, hình dáng, đổi nút trái/phải) trong phần cài đặt (Settings).
+ Ví dụ: Một em học sinh thuận tay trái có thể vào cài đặt để đổi chức năng của "nháy chuột trái" sang nút bấm bên phải để thao tác thuận tiện hơn.
b) Thiết bị ra
Màn hình:
- Màn hình: Là thiết bị ra phổ biến nhất, sử dụng nhiều công nghệ như CRT, LCD, LED hay plasma.
+ Ví dụ: Màn hình LED hiện đại trên phòng máy của trường mỏng, nhẹ và ít tốn điện hơn màn hình CRT lồi to dày thời xưa.
Thông số của màn hình:
- Các thông số chung của màn hình gồm: Kích thước (đo bằng đường chéo inch), Độ phân giải (số điểm ảnh pixel), Khả năng thể hiện màu, Tần số quét (Hz) và Thời gian phản hồi (ms).
+ Ví dụ: Màn hình có độ phân giải Full HD (1920x1080 pixel) sẽ hiển thị chữ sắc nét và không bị rỗ như màn hình độ phân giải thấp (640x480 pixel).
Máy in:
- Máy in: Có nhiều loại như máy in kim, máy in laser, máy in phun và máy in nhiệt.
+ Ví dụ: Văn phòng nhà trường dùng máy in laser để in đề thi trắng đen cho sắc nét, còn siêu thị dùng máy in nhiệt nhỏ gọn để in hoá đơn tính tiền.
Thông số của máy in:
- Thông số của máy in gồm: Độ phân giải (dpi), kích thước giấy in, tốc độ in và khả năng in màu.
+ Ví dụ: Máy in laser thông thường có thể in giấy khổ A4 với tốc độ cực nhanh, lên đến vài chục trang một phút.
Kết nối máy in:
- Kết nối máy in vào máy tính thường yêu cầu cài đặt phần mềm điều khiển (driver) của hãng.
+ Ví dụ: Khi nhà trường mua máy in mới, thầy cô phải tải phần mềm "Driver" của máy in đó cài vào máy tính thì máy tính mới ra lệnh in được.
TRẢ LỜI CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Thiết bị nào sau đây vừa đóng vai trò thiết bị vào vừa đóng vai trò thiết bị ra?
Câu 2: Các thông số kĩ thuật quan trọng nhất của chuột máy tính bao gồm những yếu tố nào?
Câu 3: Thông số kĩ thuật nào sau đây được dùng để đánh giá màn hình máy tính?
Câu 4: Loại máy in nào có kích thước nhỏ gọn và thường được sử dụng trong siêu thị để in hoá đơn tính tiền?
Câu 5: Khi kết nối máy in mới vào máy tính, người dùng cần cài đặt phần mềm nào để máy tính có thể ra lệnh in?
Câu 6: Tại sao màn hình công nghệ LED hiện đại lại được đánh giá cao hơn so với màn hình CRT thời xưa?
Câu 7: Đặc điểm hiển thị của một màn hình có độ phân giải Full HD (1920x1080 pixel) là gì?
Câu 8: Hệ điều hành hỗ trợ học sinh thuận tay trái sử dụng chuột máy tính dễ dàng hơn bằng cách nào?
Câu 9: Khi chơi game, học sinh cần thao tác lẹ, trong khi dùng phần mềm vẽ kĩ thuật lại cần sự tỉ mỉ. Để đáp ứng hai nhu cầu này, người dùng nên thay đổi thiết lập nào của thiết bị?
Câu 10: Văn phòng nhà trường cần in số lượng lớn đề thi trắng đen sao cho văn bản hiển thị cực kì sắc nét và có tốc độ in nhanh. Giải pháp thiết bị nào sau đây là phù hợp nhất?
2. KẾT NỐI MÁY TÍNH VỚI THIẾT BỊ SỐ
a) Các cổng kết nối
Cổng VGA:
- Cổng VGA: Dùng tín hiệu tương tự để truyền hình ảnh tới màn hình/máy chiếu, nhưng không truyền âm thanh.
+ Ví dụ: Khi cắm cáp VGA từ laptop sang máy chiếu trên lớp, học sinh chỉ xem được hình ảnh bài giảng chứ không nghe được tiếng phát ra từ máy chiếu.
Cổng HDMI:
- Cổng HDMI: Dùng tín hiệu số, truyền đồng thời cả hình ảnh độ phân giải cao và âm thanh.
+ Ví dụ: Cắm cáp HDMI từ laptop lên Tivi, học sinh vừa xem được video mượt mà, vừa nghe được âm thanh phát trực tiếp từ loa của Tivi.
Cổng USB:
- Cổng USB: Cổng truyền dữ liệu đa năng, tuần tự, đã thay thế rất nhiều cổng kết nối đời cũ.
+ Ví dụ: Ngày nay, dây cắm của bàn phím, chuột, và cả máy in đều được thiết kế chung một chuẩn đầu cắm hình chữ nhật dẹt là cổng USB.
b) Kết nối máy tính với thiết bị số
Cơ chế cắm và chạy:
- Máy tính hiện đại có cơ chế "cắm và chạy" (plug & play) giúp việc kết nối rất dễ dàng, nhưng với các thiết bị phức tạp thì người dùng cần đọc tài liệu kĩ thuật.
+ Ví dụ: Khi mua một chiếc USB mới, em chỉ cần cắm vào cổng máy tính là có thể mở ra chép bài tập ngay lập tức.
Kết nối qua cáp USB:
- Kết nối qua cáp USB (Ví dụ máy ảnh/điện thoại): Khi cắm cáp, nếu chọn chế độ chia sẻ bộ nhớ (Mass Storage), máy tính sẽ nhận diện thiết bị như một ổ đĩa ngoài.
+ Ví dụ: Thầy cô cắm cáp nối điện thoại vào máy tính, máy tính sẽ hiện lên một thư mục (thường tên là DCIM), cho phép copy ảnh từ điện thoại sang máy tính dễ như dùng thẻ nhớ.
Kết nối qua Bluetooth:
- Kết nối qua Bluetooth: Là kết nối không dây tầm gần (dưới 10m). Trước khi kết nối, hai thiết bị bắt buộc phải thực hiện bước "ghép đôi" (pairing) để trao đổi tham số.
+ Ví dụ: Để phát nhạc từ điện thoại ra chiếc loa Bluetooth của lớp, học sinh phải vào phần Cài đặt, dò tìm tên chiếc loa đó và bấm "Ghép đôi" thì mới sử dụng được.
TRẢ LỜI CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 11: Cổng kết nối VGA sử dụng loại tín hiệu gì để truyền hình ảnh tới màn hình hoặc máy chiếu?
Câu 12: Điểm nổi bật của cổng kết nối HDMI là khả năng truyền đồng thời những loại tín hiệu nào?
Câu 13: Bluetooth là hình thức kết nối có đặc điểm kĩ thuật như thế nào?
Câu 14: Khi kết nối điện thoại với máy tính qua cáp USB, thư mục nào thường chứa các tệp tin ảnh chụp của điện thoại?
Câu 15: Loại cổng truyền dữ liệu đa năng nào được thiết kế chung một chuẩn đầu cắm hình chữ nhật dẹt cho bàn phím, chuột và máy in hiện nay?
Câu 16: Khi xuất hình ảnh từ laptop lên máy chiếu, sự khác biệt cơ bản giữa việc dùng cáp HDMI và cáp VGA là gì?
Câu 17: Cơ chế "cắm và chạy" (plug & play) mang lại sự thuận tiện như thế nào khi học sinh cắm một chiếc USB mới vào máy tính?
Câu 18: Để máy tính có thể nhận diện điện thoại như một ổ đĩa ngoài và cho phép copy ảnh, người dùng cần thiết lập chế độ nào khi cắm cáp USB?
Câu 19: Thầy giáo muốn kết nối laptop với tivi trên lớp để phát một đoạn video tài liệu lịch sử có kèm theo tiếng lồng tiếng. Loại cáp nào sau đây là lựa chọn đáp ứng đầy đủ yêu cầu nhất?
Câu 20: Học sinh muốn phát nhạc từ điện thoại cá nhân ra chiếc loa Bluetooth của lớp học. Trước khi có thể nghe nhạc, hai thiết bị này bắt buộc phải thực hiện thao tác kĩ thuật nào?