Nội dung "Chủ đề 7. Lập trình Python" là phần kiến thức trọng tâm nằm trong chương trình ôn thi tốt nghiệp THPT môn Tin học. Đề thi tốt nghiệp THPT dành cho nội dung này được thiết kế dưới dạng trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn, trong đó thí sinh chỉ được phép chọn 1 phương án trả lời đúng nhất.

Để hoàn thành tốt bài thi, học sinh cần nắm vững các kiến thức cốt lõi bắt đầu từ quy tắc đặt tên biến: tên biến không được bắt đầu bằng số, không chứa ký tự đặc biệt (ngoại trừ dấu gạch dưới) và không được trùng với các từ khóa. Ngôn ngữ Python bao gồm các kiểu dữ liệu chuẩn cơ bản như số nguyên (int), số thực (float), xâu ký tự (str) và kiểu logic (bool). Đối với các thao tác nhập xuất, hàm input() luôn trả về kiểu dữ liệu xâu ký tự (str) nên bắt buộc phải ép kiểu nếu muốn tính toán, trong khi hàm print() cho phép định dạng kết quả hiển thị thông qua các tham số sep và end. Trong các câu hỏi tính toán trắc nghiệm, học sinh rất dễ nhầm lẫn giữa phép chia thường / (luôn trả về số thực), phép chia lấy phần nguyên //, phép chia lấy phần dư % và phép tính lũy thừa **.

Về cấu trúc điều khiển, thí sinh cần ghi nhớ cú pháp rẽ nhánh if - elif - else và phải đặc biệt lưu ý vòng lặp for khi kết hợp với hàm range(start, stop, step). Đề thi rất hay hỏi giá trị cuối cùng của biến đếm trong vòng lặp for, do đó học sinh phải áp dụng quy tắc hàm range chỉ chạy đến giá trị stop - 1. Đối với vòng lặp while, khối lệnh bên trong sẽ liên tục được thực thi khi điều kiện lặp còn mang giá trị True.

Đối với kiểu dữ liệu tuần tự, chỉ số của xâu ký tự được đánh từ 0 (theo chiều từ trái qua phải) hoặc bắt đầu từ -1 (theo chiều từ phải qua trái). Thí sinh cần thành thạo cú pháp cắt xâu S[start:stop:step] cũng như chức năng của các hàm len() (tính độ dài), split() (tách xâu thành danh sách) và find() (tìm vị trí xuất hiện đầu tiên). Với dữ liệu kiểu danh sách (list), trọng tâm rơi vào các phương thức như append() (thêm phần tử vào cuối), insert() (chèn phần tử), remove() (xóa phần tử đầu tiên tìm thấy) và sort() (sắp xếp tăng dần hoặc giảm dần). Cuối cùng, phần hàm (def) yêu cầu học sinh phân biệt rõ phạm vi ảnh hưởng của biến cục bộ và biến toàn cục. Khi thao tác với tệp, cần nắm chắc cách dùng hàm open() với 3 chế độ r (đọc), w (ghi mới), a (ghi tiếp), và bắt buộc phải gọi lệnh close() để đóng tệp nhằm tránh tình trạng lỗi dữ liệu.